ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันพุธ ที่ ๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕
,
๑.
สติ แปลว่าอะไร ? เพราะเหตุไรจึงชื่อว่าเป็นธรรมมีอุปการะมาก ?
ตอบ
สติ แปลว่า ความระลึกได้ ฯ
เพราะป้องกันความเสียหาย และอุดหนุนให้สำเร็จกิจในทางที่ดี ฯ
๒.
ธรรมที่ทำบุคคลให้งามคือธรรมอะไร ?
ตอบ
คือ ขันติ ความอดทน และโสรัจจะ ความสงบเสงี่ยม ฯ
๓.
ที่ตั้งแห่งการบำเพ็ญบุญเรียกว่าอะไร ? โดยย่อมีอะไรบ้าง ?
ตอบ
เรียกว่า บุญกิริยาวัตถุ ฯ โดยย่อมี ๓ คือ
๑. ทานมัย
บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน
๒. สีลมัย
บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล
๓. ภาวนามัย
บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา ฯ
๔.
พระธรรม คืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ
พระธรรม
คือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ฯ
มีคุณ
คือรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ
๕.
ธรรมเครื่องให้สำเร็จความประสงค์ คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
คืออิทธิบาท ๔ ฯ มี
๑. ฉันทะ
พอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น
๒. วิริยะ
เพียรประกอบสิ่งนั้น
๓. จิตตะ
เอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้นไม่วางธุระ
๔. วิมังสา
หมั่นพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น ฯ
๖.
คุณธรรมเป็นเครื่องอยู่ของท่านผู้ใหญ่ มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
๑. เมตตา
ความรักปรารถนาจะให้อยู่เป็นสุข
๒. กรุณา
ความสงสาร คิดจะช่วยให้พ้นทุกข์
๓. มุทิตา
ความพลอยยินดี เมื่อผู้อื่นได้ดี
๔. อุเบกขา
ความวางเฉย ไม่ดีใจไม่เสียใจเมื่อผู้อื่นถึงความวิบัติ ฯ
๗.
กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด เรียกว่าอะไร ? เลือกตอบมา ๓ ข้อ
ตอบ
เรียกว่า อนันตริยกรรม ฯ คือ
๑. มาตุฆาต
ฆ่ามารดา
๒. ปิตุฆาต
ฆ่าบิดา
๓. อรหันตฆาต
ฆ่าพระอรหันต์
๔. โลหิตุปบาท
ทำร้ายพระพุทธเจ้าถึงยังพระโลหิตให้ห้อขึ้น
๕. สังฆเภท
ยังสงฆ์ให้แตกกัน ฯ
คิหิปฏิบัติ
๘.
ศิษย์ที่ดีพึงปฏิบัติต่อครูอาจารย์อย่างไร ?
ตอบ
๑. ด้วยลุกขึ้นยืนรับ
๒. ด้วยเข้าไปยืนคอยรับใช้
๓. ด้วยเชื่อฟัง
๔. ด้วยอุปัฏฐาก
๕. ด้วยเรียนศิลปวิทยาโดยเคารพ ฯ
๙.
บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างไร ?
ตอบ
๑. ท่านเลี้ยงเรามา เลี้ยงท่านตอบ
๒. ทำกิจของท่าน
๓. ดำรงวงศ์สกุล
๔. ยังตนให้ควรแก่การรับทรัพย์มรดก
๕. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทำบุญอุทิศให้ท่าน ฯ
๑๐.
ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คือศีลอะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?
ตอบ
ศีล ๕ ฯ ได้แก่
๑. เว้นจากทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป
๒. เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ด้วยอาการแห่งขโมย
๓. เว้นจากประพฤติผิดในกาม
๔. เว้นจากพูดเท็จ
๕. เว้นจากดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ฯ