ปัญหากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๓

ปัญหาวิชากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันเสาร์ที่ ๒๖ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๓
,
ปมาโท มจฺจุโน ปทํ.
ความประมาท เป็นทางแห่งความตาย.

ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๒๔.

แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อและบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อสมเรื่องกับกระทู้ตั้ง.
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป.
.

วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๓

ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันอาทิตย์ ที่ ๒๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๓
,
๑.
สติแปลว่าอะไร ? เพราะเหตุไรจึงชื่อว่าเป็นธรรมมีอุปการะมาก ?
ตอบ
สติ แปลว่า ความระลึกได้ ฯ
เพราะอุดหนุนให้สําเร็จกิจในทางที่ดี ฯ
๒.
พบงูพิษแล้วสะดุ้งกลัวว่าจะถูกกัด จัดเป็นโอตตัปปะได้หรือไม่ ? เพราะเหตุใด ?
ตอบ
ไม่ได้ ฯ
เพราะโอตตัปปะ หมายความว่าความเกรงกลัวต่อบาป ฯ
๓.
พระธรรมคืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ
พระธรรมคือคําส่ังสอนของพระพุทธเจ้า ฯ
มีคุณ คือย่อมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ
๔.
มูลเหตุทีทำให้บุคคลทำความชั่วเรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
เรียกว่า อกุศลมูล หมายถึงรากเหง้าของอกุศล ฯ
มี ๓ คือ
๑. โลภะ อยากได้
๒. โทสะ คิดประทุษร้ายเขา
๓. โมหะ หลงไม่รู้จริง ฯ
๕.
ธาตุ ๔ คืออะไรบ้าง ? ฟันจัดเป็นธาตุอะไร ?
ตอบ
คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ฯ
เป็นธาตุดิน ฯ
๖.
ขันธ์ ๕ ได้แก่อะไรบ้าง ? สังขารขันธ์จัดเป็นรูปหรือนาม ?
ตอบ
ได้แก่ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ ฯ
จัดเป็นนาม ฯ
๗.
โลกธรรม ๘ คืออะไรบ้าง ?
ตอบ
มีลาภ ๑
เสื่อมลาภ ๑
มียศ ๑
เสื่อมยศ ๑
นินทา ๑
สรรเสริญ ๑
สุข ๑
ทุกข์ ๑ ฯ
คิหิปฏิบัติ
๘.
บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างไร ?
ตอบ
พึงปฏิบัติอย่างนี้
๑. ท่านได้เลี้ยงมาแล้ว เลี้ยงท่านตอบ
๒. ทํากิจของท่าน
๓. ดํารงวงศ์สกุล
๔. ประพฤติตนให้เป็นคนควรรับทรัพย์มรดก
๕. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทําบุญอุทิศให้ท่าน ฯ
๙.
มิตรแท้ที่ควรคบ มีกี่ประเภท ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
มี ๔ ประเภทฯ
คือ
๑. มิตรมีอุปการะ
๒. มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์
๓. มิตรแนะประโยชน์
๔. มิตรมีความรักใคร่ ฯ
๑๐.
ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คือศีลอะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?
ตอบ
คือ ศีล ๕ ฯ
ได้แก่
๑. เว้นจากทําชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป
๒. เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ด้วยอาการแห่งขโมย
๓. เว้นจากประพฤติผิดในกาม
๔. เว้นจากพูดเท็จ
๕. เว้นจากดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ฯ

วิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๔

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันอาทิตย์ ที่ ๑๗ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๔
,
๑.
การเรียนรู้พุทธประวัติได้ประโยชน์อย่างไร ?
ตอบ
ได้ประโยชน์ ๒ ประการ คือ
๑. ด้านการศึกษา ทำให้ทราบความเป็นมาของพระพุทธเจ้า เช่นเดียวกับการศึกษาความเป็นมาของชนชาติตน
๒. ด้านปฏิบัติ ทำให้ทราบแนวทางการดำเนินชีวิตตามพระพุทธจริยาอันเป็นปฏิปทานำความสุขความเจริญมาสู่ตนตามสมควรแก่การประพฤติปฏิบัติ ฯ
๒.
คนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่วรรณะ ? วรรณะกษัตริย์มีหน้าที่อย่างไร ?
ตอบ
แบ่งเป็น ๔ วรรณะ ฯ
กษัตริย์มีหน้าที่ปกครองบ้านเมือง ฯ
๓.
พระพุทธเจ้าประสูติที่ไหน? เมื่อไร ?
ตอบ
ที่ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับกรุงเทวทหะ ฯ
ประสูติในวันเพ็ญเดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๘๐ ปี ฯ
๔.
พระพุทธเจ้าตรัสรู้ และปรินิพพาน เมื่อมีพระชนมายุเท่าไร ?
ตอบ
ตรัสรู้ เมื่อมีพระชนมายุ ๓๕ พรรษา
ปรินิพพาน เมื่อมีพระชนมายุ ๘๐ พรรษา ฯ
๕.
พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาแก่ใคร และเกิดผลอย่างไร ?
ตอบ
แก่พระปัญจวัคคีย์ ยังผลให้พระอัญญาโกญฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรมแล้วทูลขอบรรพชา บังเกิดมีพระสงฆ์ครบเป็นองค์พระรัตนตรัยครั้งแรก ฯ
๖.
เทศนากัณฑ์แรกชื่ออะไร ? พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ใคร ?
ตอบ
ชื่อว่า ธัมมจักกัปปวัตนสูตร ฯ ทรงแสดงแก่ปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ตน ฯ
๗.
ฆราวาสที่บรรลุพระอรหัตผลคนแรกครือใคร ? เพราะฟังธรรมอะไร ?
ตอบ
ยสกุลบุตร ฯ เพราะฟังอนุปุพพีกถา และอริยสัจ ๔ ฯ
๘.
พระอัครสาวกทั้ง ๒ องค์สำเร็จเป็นพระโสดาบันเพราะฟังธรรมจกใคร ?
ตอบ
พระสารีบุตร ฟังธรรมจากพระอัสชิเถระ
พระโมคคัลลานะ ฟังธรรมจาก พระสารีบุตร ฯ
ศาสนพิธี
๙.
ศาสนพิธีคืออะไร ? ผู้ที่ได้เรียนรู้แล้วได้รับประโยชน์อย่างไรบ้าง ?
ตอบ
แบบอย่าง หรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระศาสนา ฯ ย่อมเป็นผู้ฉลาดในพิธีกรรมมีการบำเพ็ญกุศลเป็นต้น สามารถจัดพิธีการต่าง ๆ ได้ถูกต้องตามระเบียบแบบแผน ฯ
๑๐.
การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ คืออะไร ?
ตอบ
การประกาศตนว่าเป็นผู้นับถือพระพุทธศาสนา ฯ

ปัญหากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๔

ปัญหาวิชากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันศุกร์ ที่ ๑๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๔
,
ธมฺมจารี สุขํ เสติ.
ผู้ประพฤติธรรม ย่อมอยู่เป็นสุข.

ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. อุ. ๒๕/๓๖๖.

แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อและบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อสมเรื่องกับกระทู้ตั้ง.
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป.
.

ปัญหากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท ๒๕๔๙

ปัญหาวิชากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท
สอบในสนามหลวง
วันพฤหัสบดี ที่ ๑๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๔๙
,
อถ ปาปานิ กมฺมานิ    กรํ พาโล น พุชฺฌติ
เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ    อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
เมื่อคนโง่มีปัญญาทราม ทำกรรมชั่วอยู่ก็ไม่รู้สึก
เขาเดือดร้อนเพราะกรรมของตน เหมือนถูกไฟไหม้.

( พุทฺธ ) ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.

แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบไม่น้อยกว่า ๒ ข้อและบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน แต่จะซ้ำคัมภีร์ได้ ไม่ห้าม สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อสมเรื่องกับกระทู้ตั้ง.
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๓ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป.
.

วิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๕

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันศุกร์ ที่ ๗ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕
,
๑.
กิจที่บรรพชิตไม่ควรทำมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
มี ๔ อย่าง ฯ คือ
๑. เสพเมถุน
๒. ลักของเขา
๓. ฆ่าสัตว์
๔. พูดอวดคุณพิเศษที่ไม่มีในตน ฯ
๒.
อาบัติคืออะไร ? มีโทษอย่างไรบ้าง ?
ตอบ
คือโทษที่เกิดเพราะความละเมิดในข้อที่พระพุทธเจ้าทรงห้าม ฯ มีโทษ คือ
อย่างหนัก ทำให้ขาดจากความเป็นภิกษุ
อย่างกลาง ทำให้ต้องอยู่กรรม คือประพฤติวัตรอย่างหนึ่งเพื่อทรมานตน
อย่างเบา ทำให้ต้องแสดงต่อหน้าภิกษุด้วยกัน ฯ
๓.
สิกขาคืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
คือ ข้อที่ภิกษุต้องศึกษา ฯ มี
๑. ศีล ความรักษากาย วาจา ให้เรียบร้อย
๒. สมาธิ ความรักษาใจมั่น
๓. ปัญญา ความรอบรู้ในกองสังขาร ฯ
๔.
ภิกษุฆ่ามนุษย์ ฆ่าสัตว์เดียรัจฉาน ต้องอาบัติอะไร ?
ตอบ
ฆ่ามนุษย์ ต้องอาบัติปาราชิก
ฆ่าสัตว์เดียรัจฉาน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ฯ
๕.
ภิกษุมีความกำหนัดจับต้องกายมนุษย์ ต้องอาบัติอะไร ?
ตอบ
จับต้องกายมนุษย์ที่เป็นหญิง ต้องอาบัติสังฆาทิเสส
จับต้องกายมนุษย์ที่เป็นบัณเฑาะก์ ต้องอาบัติถุลลัจจัย
จับต้องกายมนุษย์ที่เป็นชาย ต้องอาบัติทุกกฏ ฯ
๖.
ภิกษุรู้อยู่ น้อมลาภที่เขาจะถวายสงฆ์มาเพื่อตนต้องอาบัติอะไร ? ลาภนั้น ได้แก่อะไร ?
ตอบ
ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ ฯ ได้แก่ จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และเภสัช ซึ่งเรียกว่าปัจจัย ๔ และกัปปิยะภัณฑ์อื่น ๆ ฯ
๗.
ภิกษุเข้าบ้านในเวลาวิกาล โดยไม่บอกลาภิกษุอื่นในวัด ต้องอาบัติอะไรหรือไม่ ?
ตอบ
ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เว้นไว้แต่มีกิจรีบด่วน ฯ
๘.
ภิกษุสนทนาพูดคุยในขณะที่มีคำข้าวอยู่ในปาก ต้องอาบัติอะไร ?
ตอบ
ต้องอาบัติทุกกฏ ฯ
๙.
ในการรับบิณฑบาต ภิกษุสามเณรพึงปฏิบัติอย่างไรจึงถูกต้องตามเสขิยวัตร ? จงเลือกตอบเพียง ๒ อย่าง
ตอบ
๑. รับโดยเคารพ
๒. แลดูแต่ในบาตร
๓. รับแกงพอสมควรแก่ข้าวสุก
๔. รับแต่พอเสมอขอบปากบาตร ฯ
(เลือกตอบเพียง ๒ อย่าง)
๑๐.
ภิกษุเถียงกันด้วยเรื่องอะไร จึงเรียกว่า วิวาทาธิกรณ์ ?
ตอบ
เถียงกันด้วยเรื่อง สิ่งนั้นเป็นธรรมเป็นวินัย สิ่งนี้ไม่ใช่ธรรมไม่ใช่วินัย ฯ

วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๔

ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันเสาร์ ที่ ๑๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๔
,
๑.
ตจปัญจกกัมมัฏฐาน มีอะไรบ้าง ? เป็นสมถกัมมัฏฐาน หรือวิปัสสนากัมมัฏฐาน ?
ตอบ
มีเกสา ผม, โลมา ขน, นขา เล็บ, ทนฺตา ฟัน และตโจ หนัง ฯ
เป็นอารมณ์ได้ทั้งสมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐาน ฯ
๒.
ปฏิสันถาร มีอะไรบ้าง ? มีประโยชน์แก่ผู้ทำอย่างไรบ้าง ?
ตอบ
๑. อามิสปฏิสันถาร ต้อนรับด้วยสิ่งของ
๒. ธัมมปฏิสันถาร ต้อนรับโดยธรรม ฯ
มีประโยชน์อย่างนี้ คือ
๑. เป็นอุบายสร้างความสามัคคีและยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน
๒. เป็นการรักษาไมตรีจิตระหว่างกันและกันให้มั่นคงยิ่งขึ้น ฯ
๓.
ความคิดที่เป็นฝ่ายอกุศล มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
มี ๓ อย่าง ฯ คือ
๑. กามวิตก
ความตริในทางกาม
๒. พยาบาทวิตก
ความตริในทางพยาบาท
๓. วิหิงสาวิตก
ความตริในทางเบียดเบียน ฯ
๔.
บุคคลถือความถูกต้องเป็นใหญ่ ทำด้วยเมตตา กรุณาเป็นต้น จัดเข้าในอธิปเตยยะข้อไหน ?
ตอบ
จัดเข้าในธัมมาธิปเตยยะ ฯ
๕.
อุปาทาน คืออะไร ? การถือเราถือเขาด้วยมานะจนเป็นเหตุถือพวก จัดเป็นอุปาทานอะไรในอุปาทาน ๔ ?
ตอบ
คือการถือมั่นข้างเลว ได้แก่ถือรั้น ฯ จัดเป็นอัตตวาทุปาทาน ฯ
๖.
สังวรคืออะไร ? สติสังวร สำรวมด้วยสตินั้น มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ
คือการสำรวมระวังปิดกั้นอกุศล ฯ
การสำรวมอินทรีย์มีจักษุเป็นต้น ระวังรักษามิให้อกุศลกรรมครอบงำ เมื่อเห็นรูปเป็นต้น ทั้งมีสติระลึกก่อนทำ พูด คิด ไม่ให้ผิดทางกาย วาจา ใจ หลงทำกรรมชั่ว ฯ
๗.
จริต คืออะไร ? คนมีปกติเชื่อง่ายเป็นจริตอะไร ?
ตอบ
พื้นเพอัธยาศัยของบุคคลที่แสดงออกมาตามปกติเป็นประจำ ฯ
เป็นสัทธาจริต ฯ
๘.
กิเลสที่ได้ชื่อว่าอนุสัยและได้ชื่อว่าสังโยชน์ มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ
ชื่อว่าอนุสัย เพราะเป็นกิเลสอย่างละเอียด นอนเนื่องอยู่ในสันดาน มักไม่ปรากฏ ต่อเมื่อมีอารมณ์มายั่วจึงปรากฏขึ้น ส่วนที่ชื่อว่าสังโยชน์นั้น เพราะเป็นกิเลสผูกใจสัตว์ไว้กับภพไม่ให้หลุดพ้นไปได้ ฯ
๙.
พระพุทธคุณบทว่า อรหํ เป็นพระอรหันต์ มีความหมายอย่างไรบ้าง ? เลือกตอบมา ๒ อย่าง
ตอบ
มีความหมายได้ ๔ อย่าง คือ
๑. เป็นผู้ไกลจากกิเลสและบาปธรรม กล่าวคือเป็นผู้บริสุทธิ์
๒. เป็นผู้หักกำสังสารจักร คืออวิชชา ตัณหา อุปาทาน กรรม ได้
๓. เป็นผู้ควรแนะนำสั่งสอนเขา หรือเป็นผู้ควรรับความเคารพนับถือ
๔. เป็นผู้ไม่มีความลับ คือมิได้ทำความเสียหายอันใดทีจะพึงซ่อนเร้น ฯ
๑๐.
บารมี คืออะไร ? อธิษฐานบารมี คือการทำอย่างไร ?
ตอบ
คือปฏิปทาที่ประพฤติเพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด ฯ
คือตั้งมั่น วางจุดหมายไว้แน่นอน และดำเนินตามนั้น ฯ

ปัญหากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๕

ปัญหาวิชากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันอังคารที่ ๔ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕
,
อภูตวาที นิรยํ อุเปติ.
คนพูดไม่จริง ย่อมเข้าถึงนรก.

ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.

แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อและบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อสมเรื่องกับกระทู้ตั้ง.
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป.
.

วิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๕

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันพฤหัสบดี ที่ ๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕
,
๑.
พุทธประวัติ มีความสำคัญอย่างไรจึงต้องเรียนรู้ ?
ตอบ
มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะยังพุทธจริยาให้ปรากฏ ฯ
๒.
เจ้าชายสิทธัตถะ เสด็จอุบัติขึ้นในวรรณะใด ? เป็นชนชาติใด ?
ตอบ
วรรณะกษัตริย์ ฯ
เป็นชนชาติอริยกะ ฯ
๓.
อาฬารดาบสและอุทกดาบส มีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าอย่างไร ?
ตอบ
อาฬารดาบสและอุทกดาบส เป็นผู้ที่พระองค์ได้เคยอยู่อาศัยศึกษาลัทธิของท่านทั้ง ๒ ฯ
๔.
พระพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรมอะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ฯ มี ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ฯ
๕.
ธรรมจักษุ ดวงตาเห็นธรรมนั้น คือเห็นว่าอย่างไร ? ได้เกิดขึ้นแก่ท่านผู้ใดเป็นคนแรก ?
ตอบ
เห็นว่า “สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดล้วนมีความดับเป็นธรรมดา” ฯ
ได้เกิดขึ้นแก่โกณฑัญญพราหมณ์เป็นคนแรก ฯ
๖.
ปฐมสาวกและปัจฉิมสาวกคือใคร ?
ตอบ
ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ
ปัจฉิมสาวก คือ พระสุภัททะ ฯ
๗.
สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล คืออะไรบ้าง ?
ตอบ
๑. สถานที่ประสูติ
๒. สถานที่ตรัสรู้
๓. สถานที่ทรงแสดงธรรมจักกัปปวัตตนสูตร
๔. สถานที่ปรินิพพาน ฯ
๘.
พระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญปฏิบัติบูชายิ่งกว่าอามิสบูชา เพราะเหตุไร ?
ตอบ
เพราะการปฏิบัติบูชานี้ ทำให้พระพุทธศาสนาตั้งมั่นอยู่ได้ยาวนาน ฯ
ศาสนพิธี
๙.
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา กำหนดไว้กี่วัน ? คือวันอะไรบ้าง ?
ตอบ
๔ วัน ฯ คือ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา และวันอาสาฬหบูชา ฯ
๑๐.
ปาฏิบุคลิกทานและสังฆทาน ต่างกันอย่างไร ?
ตอบ
ปาฏิบุคลิกทาน คือ ทานที่ถวายเจาะจงภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง ฯ
สังฆทาน คือ ทานที่ถวายเป็นของกลางให้สงฆ์จัดเฉลี่ยกันใช้สอย ฯ

วิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๖

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันพฤหัสบดี ที่ ๒๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖
,
๑.
พระวินัย คืออะไร ? ภิกษุรักษาพระวินัยดีแล้ว ย่อมได้อานิสงส์อะไร ?
ตอบ
พระวินัย คือ พระพุทธบัญญัติและอภิสมาจาร ฯ ภิกษุรักษาพระวินัยดีแล้ว ย่อมได้อานิสงส์ คือ ไม่ต้องเดือดร้อนใจ ได้รับความแช่มชื่นว่า ได้ประพฤติดีงาม จะเข้าหมู่ภิกษุผู้มีศีลก็องอาจไม่สะทกสะท้าน ฯ
๒.
อาบัติคืออะไร ? อาการที่ภิกษุต้องอาบัติ ๖ อย่างนั้น อย่างไหนเสียหายมากที่สุด ?
ตอบ
อาบัติ คือ โทษที่เกิดเพราะความละเมิดในข้อที่พระพุทธเจ้าทรงห้าม ฯ อาการที่ภิกษุต้องอาบัติ ๖ อย่างนั้น ต้องด้วยไม่ละอาย จัดว่าเสียหายมากที่สุด ฯ
๓.
สิกขา และ สิกขาบท ได้แก่อะไร ?
ตอบ
สิกขา คือ ข้อที่ภิกษุต้องศึกษา มี ๓ คือ สีลสิกขา จิตตสิกขา ปัญญาสิกขา ฯ สิกขาบท คือ พระบัญญัติมาตราหนึ่ง ๆ ทรงตั้งขึ้นไว้สำหรับปรับโทษแก่ภิกษุ หนักบ้าง เบาบ้าง ฯ
๔.
ภิกษุทำคนอื่นให้ถึงแก่ความตาย ต้องอาบัติอะไรหรือไม่ ?
ตอบ
ถ้าไม่จงใจ ไม่เป็นอาบัติ ถ้าจงใจประสงค์จะให้เขาตาย เป็นอาบัติปาราชิก ฯ
๕.
ไตรจีวร มีอะไรบ้าง ? ภิกษุอยู่ปราศจากแม้คืนหนึ่ง ต้องอาบัติอะไร ?
ตอบ
ไตรจีวร มี สังฆาฏิ คือผ้าคลุม อุตตราสงค์ คือผ้าห่ม อันตรวาสก คือผ้านุ่ง ฯ ภิกษุอยู่ปราศจากแม้คืนหนึ่ง ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์ ฯ
๖.
ภิกษุนอนในที่มุงที่บังเดียวกันกับสามเณร จะเป็นอาบัติอะไรหรือไม่ ?
ตอบ
นอนได้ ๓ คืน ไม่เป็นอาบัติ เกินกว่านั้นต้องอาบัติปาจิตตีย์ ฯ
๗.
พูดอย่างไร ชื่อว่าส่อเสียดภิกษุ ? ภิกษุพูดอย่างนั้นต้องอาบัติอะไร ?
ตอบ
พูดส่อเสียดภิกษุ หมายถึง เก็บความข้างนี้ไปบอกข้างโน้น เก็บความข้างโน้นมาบอกข้างนี้ ด้วยประสงค์จะให้เขารักตน หรือให้เขาแตกกัน ฯ ภิกษุพูดต้องอาบัติปาจิตตีย์ ฯ
๘.
ภิกษุบอกอาบัติชั่วหยาบของภิกษุอื่นแก่อนุปสัมบัน เป็นอาบัติอะไรหรือไม่ ?
ตอบ
ถ้าได้รับสมมติไว้ ไม่เป็นอาบัติ แต่ถ้าไม่ได้รับสมมติ เป็นอาบัติปาจิตตีย์ ตามสิกขาบทที่ ๙ แห่งมุสาวาทวรรค ฯ
๙.
เสขิยวัตร คืออะไร ? ภิกษุละเมิดต้องอาบัติอะไร ?
ตอบ
เสขิยวัตร คือ ธรรมเนียมที่ภิกษุต้องศึกษา ฯ ภิกษุไม่ปฏิบัติตาม ต้องอาบัติทุกกฏ ฯ
๑๐.
การนุ่งเป็นปริมณฑล คือการนุ่งอย่างไร ?
ตอบ
การนุ่งเป็นปริมณฑล คือ การนุ่งเบื้องบนปิดสะดือ แต่ไม่ถึงกระโจมอก เบื้องล่างปิดหัวเข่าทั้ง ๒ ลงมาเพียงครึ่งแข้ง ไม่คลุมข้อเท้า

วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๕

ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันพุธ ที่ ๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕
,
๑.
สติ แปลว่าอะไร ? เพราะเหตุไรจึงชื่อว่าเป็นธรรมมีอุปการะมาก ?
ตอบ
สติ แปลว่า ความระลึกได้ ฯ
เพราะป้องกันความเสียหาย และอุดหนุนให้สำเร็จกิจในทางที่ดี ฯ
๒.
ธรรมที่ทำบุคคลให้งามคือธรรมอะไร ?
ตอบ
คือ ขันติ ความอดทน และโสรัจจะ ความสงบเสงี่ยม ฯ
๓.
ที่ตั้งแห่งการบำเพ็ญบุญเรียกว่าอะไร ? โดยย่อมีอะไรบ้าง ?
ตอบ
เรียกว่า บุญกิริยาวัตถุ ฯ โดยย่อมี ๓ คือ
๑. ทานมัย
บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน
๒. สีลมัย
บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล
๓. ภาวนามัย
บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา ฯ
๔.
พระธรรม คืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ
พระธรรม
คือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ฯ
มีคุณ
คือรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ
๕.
ธรรมเครื่องให้สำเร็จความประสงค์ คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
คืออิทธิบาท ๔ ฯ มี
๑. ฉันทะ
พอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น
๒. วิริยะ
เพียรประกอบสิ่งนั้น
๓. จิตตะ
เอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้นไม่วางธุระ
๔. วิมังสา
หมั่นพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น ฯ
๖.
คุณธรรมเป็นเครื่องอยู่ของท่านผู้ใหญ่ มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
๑. เมตตา
ความรักปรารถนาจะให้อยู่เป็นสุข
๒. กรุณา
ความสงสาร คิดจะช่วยให้พ้นทุกข์
๓. มุทิตา
ความพลอยยินดี เมื่อผู้อื่นได้ดี
๔. อุเบกขา
ความวางเฉย ไม่ดีใจไม่เสียใจเมื่อผู้อื่นถึงความวิบัติ ฯ
๗.
กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด เรียกว่าอะไร ? เลือกตอบมา ๓ ข้อ
ตอบ
เรียกว่า อนันตริยกรรม ฯ คือ
๑. มาตุฆาต
ฆ่ามารดา
๒. ปิตุฆาต
ฆ่าบิดา
๓. อรหันตฆาต
ฆ่าพระอรหันต์
๔. โลหิตุปบาท
ทำร้ายพระพุทธเจ้าถึงยังพระโลหิตให้ห้อขึ้น
๕. สังฆเภท
ยังสงฆ์ให้แตกกัน ฯ
คิหิปฏิบัติ
๘.
ศิษย์ที่ดีพึงปฏิบัติต่อครูอาจารย์อย่างไร ?
ตอบ
๑. ด้วยลุกขึ้นยืนรับ
๒. ด้วยเข้าไปยืนคอยรับใช้
๓. ด้วยเชื่อฟัง
๔. ด้วยอุปัฏฐาก
๕. ด้วยเรียนศิลปวิทยาโดยเคารพ ฯ
๙.
บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างไร ?
ตอบ
๑. ท่านเลี้ยงเรามา เลี้ยงท่านตอบ
๒. ทำกิจของท่าน
๓. ดำรงวงศ์สกุล
๔. ยังตนให้ควรแก่การรับทรัพย์มรดก
๕. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทำบุญอุทิศให้ท่าน ฯ
๑๐.
ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คือศีลอะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?
ตอบ
ศีล ๕ ฯ ได้แก่
๑. เว้นจากทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป
๒. เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ด้วยอาการแห่งขโมย
๓. เว้นจากประพฤติผิดในกาม
๔. เว้นจากพูดเท็จ
๕. เว้นจากดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ฯ

ปัญหากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี ๒๕๖๖

ปัญหาวิชากระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันจันทร์ ที่ ๒๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖
,
กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ.
ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว.

สํ. ส. ๑๕/๓๓๓. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๔.

แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อและบอกชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อสมเรื่องกับกระทู้ตั้ง.
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป.
.