วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นตรี ๒๕๔๔

ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันเสาร์ ที่ ๓ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๔๔
,
๑.
๑.๑ ธรรมคุ้มครองโลกมีอะไรบ้าง ?
๑.๒ ธรรมข้อนี้จะคุ้มครองโลกได้อย่างไร ?
ตอบ
๑.๑ มี ๒ อย่างคือ
๑. หิริ ความละอายแก่ใจ
๒. โอตตัปปะ ความเกรงกลัว
๑.๒ ปัจจุบันโลกที่เกิดวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ส่วนหนึ่งเพราะชาวโลกละทิ้งธรรม คือ หิริ และโอตตัปปะ ไม่ละอายแก่ใจ ไม่เกรงกลัวต่อผลแห่งความชั่ว ขาดเมตตากรุณา เห็นแก่ตัวจัด มีการเบียดเบียน ทำทุจริต โดยวิธีต่าง ๆ หากชาวโลกมีธรรมคู่นี้ตั้งมั่นในใจแล้ว ก็จะช่วยคุ้มครองโลกให้พ้นจากภาวะวิกฤตได้
๒.
๒.๑ พระรัตนตรัย กับไตรสรณคมน์ เป็นอย่างเดียวกัน หรือต่างกันอย่างไร ?
๒.๒ การเปล่งวาจาถึงรัตนะ ๓ เป็นที่พึ่ง จัดเป็นอย่างไหนใน ๒ อย่างนั้น ?
ตอบ
๒.๑ ต่างกัน พระรัตนตรัย ได้แก่หมวด ๓ แห่งรัตนะ คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ส่วนไตรสรณคมน์ ได้แก่การถึง (เข้าถึง) พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นสรณะ
๒.๒ จัดเป็นไตรสรณคมน์
๓.
๓.๑ ปธาน ๔ มีอะไรบ้าง ?
๓.๒ คนเสพยาเสพย์ติด เพียรพยายามจะเลิกให้ได้ ชื่อว่าตั้งอยู่ในปธานข้อไหน ?
ตอบ
๓.๑
๑. สังวรปธาน
เพียรระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้นในสันดาน
๒. ปหานปธาน
เพียรละบาปที่เกิดขึ้นแล้ว
๓. ภาวนาปธาน
เพียรให้กุศลเกิดขึ้นในสันดาน
๔. อนุรักขนาปธาน
เพียรรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้วไม่ให้เสื่อม
๓.๒ ตั้งอยู่ในปหานปธาน
๔.
๔.๑ อริยสัจ ๔ มีอะไรบ้าง ?
๔.๒ ปรารถนาสิ่งใด ไม่ได้สมหวัง จัดเป็นอริยสัจข้อไหน ?
ตอบ
๔.๑
๑. ทุกข์
๒. สมุทัย คือ เหตุให้ทุกข์เกิด
๓. นิโรธ คือ ความดับทุกข์
๔. มรรค คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์
๔.๒ จัดเป็นทุกข์
๕.
๕.๑ กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด มีชื่อเรียกว่าอะไร ? คืออะไรบ้าง ?
๕.๒ เพราะเหตุไรจึงเป็นกรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด ?
ตอบ
๕.๑ มีชื่อเรียกว่า อนันตริยกรรม คือ
๑. มาตุฆาต
ฆ่ามารดา
๒. ปิตุฆาต
ฆ่าบิดา
๓. อรหันตฆาต
ฆ่าพระอรหันต์
๔. โลหิตุปบาท
ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงยังพระโลหิตให้ห้อขึ้นไป
๕. สังฆเภท
ยังสงฆ์ให้แตกจากกัน
๕.๒ เพราะห้ามสวรรค์ ห้ามนิพพาน ตั้งอยู่ในฐานปาราชิกของผู้นับถือพระพุทธศาสนา ห้ามไม่ให้ทำเป็นเด็ดขาด
๖.
๖.๑ ทรัพย์ประเภทไหนเรียกว่าอริยทรัพย์ ?
๖.๒ อริยทรัพย์ดีกว่าทรัพย์ภายนอกเพราะเหตุไร ?
ตอบ
๖.๑ คุณความดีที่มีในสันดานอย่างประเสริฐ เรียกว่า อริยทรัพย์ มี ศรัทธา ศีล เป็นต้น
๖.๒ ดีกว่า เพราะอริยทรัพย์ เป็นคุณธรรม ใครแย่งชิงไปไม่ได้ ใช้เท่าใดก็ไม่หมดสิ้น ไม่ต้องเสี่ยงภัยในการแสวงหา ทั้งสามารถติดตามเป็นที่พึ่งในสัมปรายภพได้ด้วย
๗.
๗.๑ โลกธรรมมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
๗.๒ ท่านสอนให้ปฏิบัติต่อโลกธรรมอย่างไร ?
ตอบ
๗.๑ มี ๘ อย่าง คือ
มีลาภ ๑
ไม่มีลาภ ๑
มียศ ๑
ไม่มียศ ๑
สรรเสริญ ๑
นินทา ๑
สุข ๑
ทุกข์ ๑
๗.๒ สอนอย่างนี้ คือโลกธรรมนี้เกิดขึ้นแล้ว เป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควรรู้ตามที่เป็นจริง คืออย่ายินดีในส่วนที่ปรารถนา อย่ายินร้ายในส่วนที่ไม่ปรารถนา
๘.
๘.๑ อบายมุข ๔ มีอะไรบ้าง ?
๘.๒ การเที่ยวกลางคืนมีโทษอย่างไรบ้าง ?
ตอบ
๘.๑
๑. ความเป็นนักเลงหญิง
๒. ความเป็นนักเลงสุรา
๓. ความเป็นนักเลงเล่นการพนัน
๔. ความคบคนชั่วเป็นมิตร
๘.๒ มีโทษ ๖ อย่างคือ
๑. ชื่อว่าไม่รักษาตัว
๒. ชื่อว่าไม่รักษาลูกเมีย
๓. ชื่อว่าไม่รักษาทรัพย์สมบัติ
๔. เป็นที่ระแวงของคนทั้งหลาย
๕. มักถูกใส่ความ
๖. ได้ความลำบากมาก
๙.
๙.๑ มิตตปฏิรูปได้แก่คนพวกไหนบ้าง ?
๙.๒ พระพุทธเจ้าทรงสอนให้ปฏิบัติต่อคนพวกนี้อย่างไร ?
ตอบ
๙.๑
๑. คนปอกลอก
๒. คนดีแต่พูด
๓. คนหัวประจบ
๔. คนชักชวนในทางฉิบหาย
๙.๒ ทรงสอนให้หลีกเลี่ยงไม่ควรคบเป็นมิตร ดุจคนเดินทางเลี่ยงทางที่มีภัยฉะนั้น
๑๐.
๑๐.๑ จงเขียนศีล ๕ ข้อที่ ๓ พร้อมทั้งคำแปล ?
๑๐.๒ อุบาสก อุบาสิกา ควรงดเว้นการค้าขายที่ไม่ชอบธรรมอะไรบ้าง ?
ตอบ
๑๐.๑
กาเมสุ มิจฉาจารา เวรมณี เว้นจากการประพฤติผิดในกาม
๑๐.๒
๑. ค้าขายเครื่องประหาร
๒. ค้าขายมนุษย์
๓. ค้าขายสัตว์เป็นสำหรับฆ่าเพื่อเป็นอาหาร
๔. ค้าขายน้ำเมา
๕. ค้าขายยาพิษ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *