ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท
สอบในสนามหลวง
วันจันทร์ ที่ ๒๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๕๑
สอบในสนามหลวง
วันจันทร์ ที่ ๒๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๕๑
,
๑.
อภิสมาจาร คืออะไร ? ปรับอาบัติได้กี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
คือธรรมเนียมของภิกษุ ฯ ปรับอาบัติได้ ๒ อย่าง ฯ คือถุลลัจจัยและทุกกฎ ฯ
๒.
มีข้อกำหนดในการไว้ผมยาวอย่างไร ? ในการโกนผม ภิกษุใช้กรรไกรแทนมีดโกนได้หรือไม่ ?
ตอบ
ไว้ได้เพียง ๒ เดือน หรือ ๒ นิ้ว เป็นอย่างยิ่ง ฯ ไม่ได้ เว้นไว้แต่อาพาธ ฯ
๓.
จีวรผืนหนึ่ง มีกำหนดจำนวนขัณฑ์ไว้อย่างไร ? ใน ๑ ขัณฑ์ประกอบด้วยอะไรบ้าง ?
ตอบ
กำหนดจำนวนไว้ไม่น้อยกว่า ๕ ขัณฑ์ แต่ให้เป็นขัณฑ์คี่ คือ ๗, ๙, ๑๑ เป็นต้น ฯ
ประกอบด้วยมณฑล อัฑฒมณฑล กุสิ อัฑฒกุสิ ฯ
๔.
นิสัยระงับ กับ นิสัยมุตตกะ มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ
นิสัยระงับ หมายถึง การที่ภิกษุผู้ถือนิสัยขาดจากปกครอง ฯ
นิสัยมุตตกะ หมายถึง ภิกษุผู้ได้พรรษา ๕ แล้ว และมีคุณสมบัติพอรักษาตนผู้อยู่ตามลำพังได้ ทรงพระอนุญาตให้พ้นจากนิสัย ฯ
๕.
ในคำว่า ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยวัตร วัตรได้แก่อะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
ได้แก่ ขนบ คือ แบบอย่าง อันภิกษุควรประพฤติในกาล สถานที่ กิจ และบุคคลนั้น ๆ ฯ มี
๑. กิจวัตร ว่าด้วยกิจอันควรทำ
๒. จริยาวัตร ว่าด้วยมารยาทอันควรประพฤติ
๓. วิธิวัตร ว่าด้วยแบบอย่าง ฯ
๖.
เพื่อแสดงความเคารพในผู้มีพรรษามากกว่า เมื่ออยู่ในกุฎีเดียวกับท่าน ควรปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ
จะทำสิ่งใด ควรขออนุญาตท่านก่อน เช่น สอนธรรม อธิบายความ สาธยาย แสดงธรรม จุดจะดับไฟ เปิดปิดหน้าต่าง ห้ามทำตามอำเภอใจ ฯ
๗.
การสวดปาติโมกข์ นอกจากวันพระจันทร์เพ็ญและพระจันทร์ดับแล้ว ยังทรงอนุญาตให้ทำได้ในวันใดอีก ? อุโบสถเช่นนั้น เรียกว่าอะไร ?
ตอบ
ในวันที่ภิกษุผู้แตกกันปรองดองกันได้ ฯ เรียกว่า สามัคคีอุโบสถ ฯ
๘.
ในวัดหนึ่งมีภิกษุจำพรรษา ๔ รูป เมื่อถึงวันปวารณาออกพรรษาพึงทำอย่างไร ? ถ้ามีภิกษุอาคันตุกะสัตตาหะมาสมทบอีก ๕ รูป จะพึงปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ
พึงทำคณะปวารณา โดยรูปหนึ่งตั้งญัตติแล้วปวารณาตามลำดับพรรษา ฯ
ถ้ามีภิกษุมาเพิ่มอีก ๕ รูป พึงทำสังฆปวารณา แล้วปวารณาตามลำดับพรรษา ฯ
๙.
ภิกษุได้ชื่อว่า “กุลทูสโก ผู้ประทุษร้ายสกุล” เพราะประพฤติอย่างไร ?
ตอบ
ประจบคฤหัสถ์ ยอมให้เขาใช้สอย หรือด้วยอาการเชิงให้สิ่งของน้อยด้วยหวังได้มาก ฯ
๑๐.
กาลิก มีเท่าไร ? อะไรบ้าง ? กล้วยดองน้ำผึ้งเป็นกาลิกอะไร ?
ตอบ
มี ๔ ฯ คือ ยาวกาลิก ยามกาลิก สัตตาหกาลิก และยาวชีวิก ฯ
กล้วยดองน้ำผึ้งจัดเป็นยาวกาลิก ฯ