วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นโท ๒๕๕๑

ได้แก่ มหาภูตรูปและอุปาทายรูป มหาภูตรูป คือ รูปใหญ่ อันได้แก่ ธาตุ ๔ มี ดิน น้ำ ไฟ ลม ส่วนอุปาทายรูป คือ รูปอาศัย เป็นอาการของมหาภูตรูป เช่นประสาท ๕ มีจักขุประสาทเป็นต้น โคจร ๕ มีรูปารมณ์ เป็นต้น ฯ

เจโตวิมุตติ สำหรับผู้ได้บรรลุฌานมาก่อนแล้วบำเพ็ญวิปัสสนาต่อ ส่วนปัญญาวิมุตติ เป็นของผู้บรรลุด้วยวิปัสสนาล้วน อีกนัยหนึ่ง เรียก เจโตวิมุตติเพราะพ้นจากราคะ เรียกปัญญาวิมุตติเพราะพ้นจากอวิชชา ฯ

คือปรีชาหยั่งรู้กิจอันควรทำ ฯ

มีอิทธิปาฏิหาริย์ ฤทธิ์เป็นอัศจรรย์ อาเทสนาปาฏิหาริย์ ดักใจเป็นอัศจรรย์ และอนุสาสนีปาฏิหาริย์ คำสอนเป็นอัศจรรย์ ฯ

เพราะวน คือหมุนเวียนกันไป ฯ อธิบายว่า กิเลสเกิดขึ้นแล้วให้ทำกรรม ครั้นทำกรรมแล้ว ย่อมได้รับวิบาก เมื่อรับวิบาก กิเลสก็เกิดขึ้นอีก วนกันไปอย่างนี้ ฯ

พระโสดาบัน คือพระอริยบุคคลผู้ได้บรรลุอริยผลขั้นแรก

ได้แก่ ภูมิ กำเนิดอันหาความเจริญมิได้ ฯ มี

คือความสำคัญตัวว่าเป็นนั่นเป็นนี่ ฯ ได้แก่

สมุทัยวาร คือการแสดงความเกิดแห่งผล เพราะเกิดแห่งเหตุ

วัตรพิเศษอย่างหนึ่งอันเป็นอุบายขัดเกลากิเลส และเป็นไปเพื่อความมักน้อยสันโดษ ฯ