Category: พุทธประวัติ

ก. พระเจ้าสีหหนุ เป็นพระเจ้าปู่

พระมหาบุรุษเสด็จออกบรรพชา เพราะทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย อันครอบงำมหาชนทุกคน อีกนัยหนึ่ง เพราะทรงทอดพระเนตรเห็นเทวทูตทั้ง ๔ คือ คนแก่ คนเจ็บ คนตาย และสมณะ ทรงสลดพระทัยเพราะไม่เคยพบเห็นมาแต่ก่อน ครั้นได้ทอดพระเนตรเห็นสมณะเข้าเกิดพระทัยในการบรรพชา ฯ

ทุกรกิริยา คือ การทรมานกายให้ลำบาก ฯ

เพราะทรงระลึกถึงอุปการคุณของปัญจวัคคีย์ที่ได้คอยอุปัฏฐากพระองค์เม่ื่อครั้งทรงบำเพ็ญทุกรกิริยา ฯ

พระโสดาบัน คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ ฯ

คำอุทานของ ยสะกุลบุตร ฯ

วัดเชตวัน เมืองสาวัตถี แคว้นโกศล อนาถบิณฑิกเศรษฐี เป็นผู้สร้างถวาย และพระพุทธองค์ประทับจำพรรษานานถึง ๑๙ พรรษา ฯ

ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ

คำว่า “เจริญพระพุทธมนต์” ใช้ในพิธีมงคล ส่วนคำว่า “สวดพระพุทธมนต์” ใช้ในพิธีอวมงคล

แบ่งเป็น ๔ วรรณะ ฯ

พระนามว่าพระเจ้าสุทโธทนะ ฯ

อสิตดาบส เป็นผู้คุ้นเคยเป็นที่เคารพนับถือของศากยสกุล ในเวลาที่พระมหาบรุษุประสูติใหม่ ๆ ท่านได้ไปเยี่ยม และพยากรณ์ทำนายพระลักษณะของพระมหาบุรุษ ว่ามีคติเป็น ๒ ก่อนคนอื่นทั้งหมด อาฬารดาบสและอุทกดาบส เป็นผู้ที่พระองค์ได้เคยอยู่อาศัยศึกษาลัทธิของท่านทั้ง ๒ ฯ

โปรดให้ชุมนุมพระญาติวงศ์ และเสนามาตย์พร้อมกับเชิญพราหมณ์ร้อยแปดคนมาฉันโภชนาหาร แล้วทำมงคลรับพระลักษณะ และขนานพระนามว่าสิทธัตถกุมาร ฯ

เมื่อทรงเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตายแล้ว ทรงน้อมเข้ามาเปรียบกับพระองค์เอง เกิดความสังเวชว่า เราจะต้องแก่ต้องเจ็บต้องตายเช่นกัน เมื่อทรงเห็นบรรพชิต ทรงดำริว่า สาธุโขปพฺพชฺชา บวชดีนักแล ฯ

ณ ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ฯ

ทรงพบกับอุปกาชีวก ฯ

ผู้ถึงรัตนะ ๒ คือตปุสสะและภัลลิกะ ฯ

มี ๒ อย่าง ฯ คือ

คือมัชฌิมชนบท และ ปัจจันตชนบท ฯ

ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสด์ุกับกรุงเทวทหะ ฯ

ว่ามีคติเป็น ๒ คือถ้าอยู่ครองฆราวาส จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ถ้าออกบวช จักได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ

แก่พระปัญจวัคคีย์ ฯ บังเกิดผลเลิศ คือพระอัญญาโกณฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรมแล้วทูลขอบรรพชา ฯ

ของพระพุทธเจ้า ฯ

พระสารีบุตรฟังธรรมจากพระอัสสชิ พระโมคคัลลานะฟังธรรมจากพระสารีบุตร ฯ

เหตุการณ์ที่พระพุทธองค์

โทณพราหมณ์ ฯ

คือแบบอย่างหรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนา ฯ มี

คือเรื่องที่พรรณนาความเป็นไปของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ มีความสำในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนาเพราะแสดงพระพุทธจริยาให้ปรากฏ ฯ

ทรงปรารภถึงความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะฯ ทรงบรรพชาได ๖ ปี ฯ

คือตปุสสะ และภัลลิกะ ฯ ที่ใต้ต้นราชายตนะ ฯ

ประสูติและปรินิพพาน ใต้ต้นสาละ ฯ ตรัสรู้ ใต้ต้นโพธิ์ (อัสสัตถพฤกษ์) ฯ

ได้แก่พระอัญญาโกณฑัญญะ พระวัปปะ พระภัททิยะ พระมหานามะ และ พระอัสสชิ ฯ ด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ฯ

ว่าด้วยทาน ศีล สวรรค์ โทษแห่งกาม และอานิสงส์แห่งการออกจากกาม ฯ แก่ยสกุลบุตร ฯ

ชื่อว่า มกุฏพันธนเจดีย์ ฯ เมืองกุสินารา ฯ

ก่อนตรัสรู ้ คือนางสุชาดา ก่อนปรินิพพาน คือนายจุนทะ ฯ

คือการประกาศตนของผู้แสดงว่า ยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาประจำชีวิตของตน

คือเรื่องที่พรรณนาความเป็นไปของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ

ทรงปรารภถึงความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะฯ

คือตปุสสะ และภัลลิกะ ฯ ที่ใต้ต้นราชายตนะ ฯ

ประสูติและปรินิพพาน ใต้ต้นสาละ ฯ

ได้แก่พระอัญญาโกณฑัญญะ พระวัปปะ พระภัททิยะ พระมหานามะ และพระอัสสชิ ฯ

ว่าด้วยทาน ศีล สวรรค์ โทษแห่งกาม และอานิสงส์แห่งการออกจากกาม ฯ

ชื่อว่า มกุฏพันธนเจดีย์ ฯ เมืองกุสินารา ฯ

ก่อนตรัสรู้ คือนางสุชาดา ก่อนปรินิพพาน คือนายจุนทะ ฯ

คือการประกาศตนของผู้แสดงว่า ยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาประจำชีวิตของตน ฯ

มี ๒ จำพวก คือ

ก. พระเจ้าสุทโธทนะ เป็นพระราชบิดา

มีพระราชโอรส ๒ พระองค์ คือ

ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ ฯ

เทศนากัณฑ์แรก ชื่อ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ฯ

เห็นว่า “สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดล้วนมีความดับเป็นธรรมดา” ฯ

คือ ยสกุลบุตร ฯ

พระสารีบุตร ฟังธรรมจากพระอัสสชิเถระ ฯ

วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา วันมาฆบูชา และวันอาสาฬหบูชา ฯ

คือ เรื่องที่พรรณนาความเป็นไปของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ

วรรณะกษัตริย์ ฯ

ถ้าอยู่ครองสมบัติ จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ์

ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ

เพราะทรงระลึกถึงอุปการคุณของปัญจวัคคีย์ว่าได้เป็นผู้อุปัฏฐาก

ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ

จากพระอัสสชิเถระ ฯ

เพราะการปฏิบัติบูชานี้ ทำให้พระพุทธศาสนาตั้งมั่นอยู่ได้ยาวนาน

การประกาศตนยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาประจำชีวิตของตน ฯ

สืบเชื้อสายมาจากชนชาติอริยกะ ฯ

ได้ทอดพระเนตรเห็นเทวทูตทั้ง ๔ คือ คนแก่ คนเจ็บ คนตาย และสมณะ ทรงสังเวชเพราะทอดพระเนตรเห็นเทวทูต ๓ ข้างต้น ยังความพอพระหฤทัยในการออกผนวชให้เกิดขึ้น เพราะไดท้อดพระเนตรเห็นสมณะ ฯ

อาฬารดาบสและอุทกดาบส เป็นผู้ที่พระองค์ได้เคยอยู่อาศัยศึกษาลัทธิของท่านทั้ง ๒ ฯ

เสด็จออกผนวช เมื่อพระชนมายุ ๒๙ พรรษา

เพราะได้ฟังธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ดวงตาเห็นธรรมแล้วอุปสมบทในพระพุทธศาสนาเป็นองค์แรก ฯ

ของยสกุลบุตร ฯ

เมืองสาวัตถี ฯ

พระองค์ทรงปรารภถึงสังขารว่า ทรงพระชราล่วงกาลผ่านไป ไม่สามารถบำเพ็ญพุทธกิจต่อไปได้อีกแล้ว ฯ

คือ แบบอย่าง หรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระศาสนา ฯ

แบ่งเป็น ๔ วรรณะฯ

วรรณะกษัตริย์ฯ

ประสูติในวันเพ็ญเดือน ๖

ว่ามีคติเป็น ๒ คือ

ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ

เพราะทรงระลึกถึงอุปการคุณของปัญจวัคคีย์ ว่าได้เป็นผู้อุปัฏฐากพระองค์เมื่อครั้งทรงบําเพ็ญทุกรกิริยาฯ

เหตุการณ์ที่พระพุทธองค์

ก่อนตรัสรู้ คือนางสุชาดา

ปาฏิบุคลิกทาน คือทานที่ถวายเจาะจงเฉพาะรูปนั้นรูปนี้

ได้ประโยชน์ ๒ ประการ คือ

แบ่งเป็น ๔ วรรณะ ฯ

ที่ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับกรุงเทวทหะ ฯ

ตรัสรู้ เมื่อมีพระชนมายุ ๓๕ พรรษา

แก่พระปัญจวัคคีย์ ยังผลให้พระอัญญาโกญฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรมแล้วทูลขอบรรพชา บังเกิดมีพระสงฆ์ครบเป็นองค์พระรัตนตรัยครั้งแรก ฯ

ชื่อว่า ธัมมจักกัปปวัตนสูตร ฯ ทรงแสดงแก่ปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ตน ฯ

ยสกุลบุตร ฯ เพราะฟังอนุปุพพีกถา และอริยสัจ ๔ ฯ

พระสารีบุตร ฟังธรรมจากพระอัสชิเถระ

แบบอย่าง หรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระศาสนา ฯ ย่อมเป็นผู้ฉลาดในพิธีกรรมมีการบำเพ็ญกุศลเป็นต้น สามารถจัดพิธีการต่าง ๆ ได้ถูกต้องตามระเบียบแบบแผน ฯ

มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะยังพุทธจริยาให้ปรากฏ ฯ

วรรณะกษัตริย์ ฯ

อาฬารดาบสและอุทกดาบส เป็นผู้ที่พระองค์ได้เคยอยู่อาศัยศึกษาลัทธิของท่านทั้ง ๒ ฯ

ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ฯ มี ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ฯ

เห็นว่า “สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดล้วนมีความดับเป็นธรรมดา” ฯ

ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ

๑. สถานที่ประสูติ

เพราะการปฏิบัติบูชานี้ ทำให้พระพุทธศาสนาตั้งมั่นอยู่ได้ยาวนาน ฯ

๔ วัน ฯ คือ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา และวันอาสาฬหบูชา ฯ

ปาฏิบุคลิกทาน คือ ทานที่ถวายเจาะจงภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง ฯ

คนในชมพูทวีปแบ่งเป็น ๔ วรรณะ ฯ ได้แก่

อสิตดาบส กล่าวทำนายพระมหาบุรุษไว้ว่า มีคติเป็น ๒ คือ

ทรงปรารภถึงเทวทูตทั้ง ๔ คือ คนแก่ คนเจ็บ คนตาย และ สมณะ ทรงสังเวชสลดใจ เพราะได้ทอดพระเนตรเห็นเทวทูต ๓ ข้างต้น ยังความพอพระหฤทัยในการออกผนวชให้เกิดขึ้น เพราะได้ทอดพระเนตรเห็นสมณะ ฯ

เป็นพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ ตรัสกับยสกุลบุตร ฯ

ทรงแสดงแก่พระปัญจวัคคีย์ ฯ บังเกิดผล คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ ได้ดวงตาเห็นธรรมแล้วทูลขอบรรพชา ฯ

พระสารีบุตร ฟังธรรมจากพระอัสสชิเถระ พระโมคคัลลานะ ฟังธรรมจากพระสารีบุตร ฯ

สถานที่ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ ชื่อว่า มกุฏพันธนเจดีย์ ฯ ตั้งอยู่ที่ เมืองกุสินารา ฯ

ผู้ถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธองค์ก่อนตรัสรู้ คือ นางสุชาดา ผู้ถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธองค์ก่อนปรินิพพาน คือ นายจุนทกัมมารบุตร ฯ

ศาสนพิธี คือ แบบอย่าง หรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระศาสนา ฯ ผู้ที่ได้เรียนรู้แล้วย่อมได้รับประโยชน์ คือ เป็นผู้ฉลาดในพิธีกรรมที่เกี่ยวด้วยการบำเพ็ญกุศล เช่น การทำบุญ และการถวายทาน สามารถในการจัดพิธีต่างๆ ได้ถูกต้องตามระเบียบแบบแผน ชื่อว่าเป็นผู้รักษาขนบประเพณีอันงดงามของพระพุทธศาสนาไว้ได้ด้วย ฯ

การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ คือ การประกาศตนยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาในการดำเนินชีวิตของตน ฯ