วิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท ๒๕๔๗

มีพระพุทธบัญญัติว่าด้วยกายบริหารไว้ว่า

ไตรจีวร ผ้าปูนอน ผ้าเช็ดหน้า ผ้านิสีทนะ จัดเป็นบริขารเครื่องบริโภค ฟูกเตียง (ที่นอน) หมอนหนุนศีรษะ เตียง ฟูกตั่ง (เบาะ) จัดเป็นบริขารเสนาสนะ ฯ

ทรงอนุญาตไว้ ๒ ชนิด คือ

ก. นิสสัย คือ กิริยาที่พึ่งพิง

ในบาลีแสดงการเดินตามท่าน ไม่ชิดนัก ไม่ห่างนัก และไม่พูดสอดในขณะที่ท่านกำลังพูด เมื่อท่านพูดผิด ไม่ทักหรือค้านอย่างจัง ๆ พูดอ้อมพอท่านได้สติรู้สึกตัวจึงจะเป็นการดี ฯ

หมายความว่า การทำอุโบสถกรรมนั้น ต้องประกอบด้วยองค์ ๔ คือ

เมื่อถึงวันปวารณาแรก ทั้ง ๖ รูปพึงประชุมกันแล้ว ตั้งสังฆญัตติ ภิกษุผู้จำพรรษาแรก ๔ รูปพึงปวารณา เมื่อเสร็จแล้วภิกษุอีก ๒ รูปพึงทำปาริสุทธิอุโบสถ ในสำนักภิกษุ ๔ รูปนั้น เมื่อถึงวันปวารณาหลัง พึงประชุมกัน ๖ รูปเช่นเดียวกันแล้ว ภิกษุผู้จำพรรษาแรก ๔ รูป พึงตั้งญัตติสวดปาฏิโมกข์ เมื่อจบแล้วภิกษุ ๒ รูป พึงปวารณาในสำนักภิกษุ ๔ รูปนั้น ฯ

ต้องปาจิตตีย์ เพราะน้ำตาลเป็นสัตตาหกาลิก เกลือเป็นยาวชีวิก เมื่อฉันร่วมกับสับปะรดซึ่งเป็นยาวกาลิก จึงมีคติเป็นยาวกาลิก ทำให้ต้องปาจิตตีย์ เพราะฉันของเป็นสันนิธิ ฯ

ภัณฑะที่เขาถวายเป็นสาธารณะแก่หมู่ภิกษุ ไม่เฉพาะตัว หรือภัณฑะอันภิกษุรับก็ดี ปกครองหวงห้ามไว้ก็ดีด้วยความเป็นสาธารณะแก่หมู่ภิกษุ จัดเป็นของสงฆ์ ฯ

คือ ข้อสำหรับอ้างใหญ่ ฯ แม้มิได้ทรงอนุญาตไว้โดยตรงก็จริง แต่เพราะน้ำตาลสดเป็นของมีรสหวานเช่นกับอ้อย ชื่อว่าเป็นของเข้ากันกับรสแห่งอ้อย ดังมีระบุไว้ในมหาปเทศ ๔ ข้อว่า สิ่งใดไม่ได้ทรงอนุญาตไว้ว่าควร แต่เข้ากันกับสิ่งเป็นกัปปิยะ ขัดกันต่อสิ่งเป็นอกัปปิยะ สิ่งนั้นควร ฯ