ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันอังคาร ที่ ๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๔๙
สอบในสนามหลวง
วันอังคาร ที่ ๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๔๙
,
๑.
พุทธประวัติว่าด้วยเรื่องอะไร ? มีความสำคัญอย่างไรที่ต้องเรียนรู้ ?
ตอบ
ว่าด้วยเรื่องความเป็นมาของพระพุทธเจ้า เป็นการแสดงพระพุทธจริยาในด้านต่าง ๆ ของพระองค์ให้ปรากฏ ฯ
มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะแสดงพระพุทธจริยาให้ปรากฏ เช่นเดียวกับตำนานย่อมมีความสำคัญต่อชาติของตนที่ให้รู้ได้ว่าชาติได้เป็นมาแล้วอย่างไร ฯ
๒.
พระนามและนามต่อไปนี้ เกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตถะอย่างไร ?
๑. มหาปชาบดีโคตมี
๒. อสิตดาบส (กาฬเทวิลดาบส)
ตอบ
๑. มหาปชาบดีโคตมี เป็นพระมาตุจฉา คือพระน้านางของเจ้าชายสิทธัตถะ
๒. อสิตดาบส (กาฬเทวิลดาบส) คือ ดาบสผู้เป็นที่คุ้นเคยของราชสกุล ได้เข้าเฝ้าเจ้าสุทโธทนะ เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะประสูติใหม่ ๆ และพยากรณ์ว่า พระราชกุมารจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช หรือศาสดาเอกในโลก ฯ
๓.
เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภอะไรจึงเสด็จออกบรรพชา ? หลังจากบรรพชาแล้วกี่ปีจึงตรัสรู้ ?
ตอบ
ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ
๖ ปี จึงตรัสรู้ ฯ
๔.
พระพุทธเจ้าประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพานที่ใต้ต้นไม้อะไร ?
ตอบ
ประสูติ และ ปรินิพพาน ใต้ต้นสาละ
ตรัสรู้ ใต้ต้นโพธิ์ (อัสสัตถพฤกษ์) ฯ
๕.
ในปฐมเทศนา พระพุทธเจ้าทรงแสดงอริยสัจไว้เท่าไร ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
ทรงแสดงอริยสัจไว้ ๔ ประการ ฯ คือ
๑. ทุกข์
๒. สมุทัย
๓. นิโรธ
๔. มรรค ฯ
๖.
เพราะเหตุใดพระพุทธเจ้าเลือกแคว้นมคธเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก ?
ตอบ
เพราะแคว้นมคธเป็นเมืองใหญ่มีอำนาจและบริบูรณ์ด้วยสมบัติ คับคั่งด้วยประชาชน พระเจ้าพิมพิสารทรงปกครองโดยสิทธิ์ขาด ทั้งเป็นที่อยู่แห่งครูเจ้าลัทธิมากกว่ามาก ฯ
๗.
ผู้ใดได้ถวายภัตตาหารมื้อแรกหลังจากตรัสรู้ และภัตตาหารมื้อสุดท้ายก่อนปรินิพพานแก่พระพุทธเจ้า ?
ตอบ
ตปุสสะและภัลลิกะ ๒ พาณิช ได้ถวายภัตตาหารมื้อแรกหลังจากตรัสรู้แล้ว
นายจุนทกัมมารบุตร ได้ถวายภัตตาหารมื้อสุดท้ายก่อนปรินิพพาน ฯ
ศาสนพิธี
๘.
จงให้ความหมายของคำต่อไปนี้
ก. กุศลพิธี
ข. พุทธมามกะ
ค. บุญพิธี
ง. ปาฏิบุคลิกทาน
จ. สังฆทาน
ตอบ
ก. กุศลพิธี หมายถึง พิธีการบำเพ็ญกุศล
ข. พุทธมามกะ หมายถึง ผู้ประกาศตนว่าเป็นผู้รับนับถือพระพุทธเจ้า เป็นการแสดงตนให้ปรากฏว่ายอมรับนับถือพระพุทธศาสนาประจำชีวิตของตน
ค. บุญพิธี หมายถึง พิธีการทำบุญ
ง. ปาฏิบุคลิกทาน หมายถึง ทานที่ถวายเจาะจงเฉพาะรูปนั้นรูปนี้
จ. สังฆทาน หมายถึง ทานที่ถวายไม่เจาะจงรูปใด มอบให้เป็นของสงฆ์เฉลี่ยกันใช้สอย ฯ
๙.
การแสดงความเคารพพระมีกี่วิธี ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
มี ๓ วิธี ฯ คือ
๑. ประนมมือ ในบาลีเรียกว่า ทำอัญชลี
๒. ไหว้ ในบาลีเรียกว่า นมัสการ
๓. กราบ ในบาลีเรียกว่า อภิวาท ฯ
๑๐.
การกรวดน้ำมีวิธีทำอย่างไรบ้าง ? คำกรวดน้ำแบบย่อที่สุดว่าอย่างไร ?
ตอบ
วิธีกรวดน้ำ คือเตรียมน้ำสะอาดใส่ไว้ในภาชนะที่ใส่น้ำกรวด พอพระสงฆ์เริ่มอนุโมทนาด้วยบทว่า ยถา… ก็เริ่มกรวดน้ำ โดยตั้งใจนึกอุทิศส่วนบุญ ฯ
คำกรวดน้ำแบบย่อว่า อิทํ เม ญาตีนํ โหตุ แปลว่า ขอบุญกุศลนี้จงสำเร็จแก่ญาติทั้งหลายของข้าพเจ้าเถิด หรือ สุขิตา โหนฺตุ ญาตโย แปลว่า ขอญาติทั้งหลายจงเป็นสุข ๆ เถิด ฯ