ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท
สอบในสนามหลวง
วันศุกร์ ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๕
สอบในสนามหลวง
วันศุกร์ ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๕
,
๑.
สังขตธรรมคืออะไร ? มีลักษณะอย่างไร ?
ตอบ
คือธรรมอันปัจจัยปรุงแต่ง ฯ
มีความเกิดขึ้นในเบื้องต้น มีความแปรปรวนในท่ามกลาง มีความดับไปในที่สุด ฯ
๒.
สมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐานมุ่งผลแห่งการปฏิบัติอย่างไร ?
ตอบ
สมถกรรมฐานมุ่งผลคือความสงบใจ
วิปัสสนากรรมฐานมุ่งผลคือความเรืองปัญญา ฯ
๓.
กิเลส กรรม วิบาก ได้ชื่อว่า วัฏฏะ เพราะเหตุไร ? วัฏฏะนั้นจะตัดให้ขาดได้ด้วยอะไร ?
ตอบ
เพราะหมุนเวียนกันไป คือกิเลสเกิดขึ้นแล้วเป็นเหตุให้ทำกรรม ครั้นทำกรรมแล้ว ย่อมได้รับวิบากกรรม เมื่อได้รับวิบากกรรมแล้ว กิเลสก็เกิดขึ้นอีก วนกันไปอย่างนี้ ฯ
ตัดให้ขาดด้วยอรหัตตมรรค ฯ
๔.
กายวิเวก จิตตวิเวก และอุปธิวิเวก หมายถึงอะไร ?
ตอบ
กายวิเวก หมายถึง สงัดกาย ได้แก่อยู่ในที่สงัด
จิตตวิเวก หมายถึง สงัดจิต ได้แก่ทำจิตให้สงบด้วยสมถภาวนา
อุปธิวิเวก หมายถึง สงัดกิเลส ได้แก่ทำใจให้บริสุทธิ์จากกิเลสด้วยวิปัสสนาภาวนา ฯ
๕.
พระอริยบุคคล ๔ ได้แก่ใครบ้าง ? พระอริยบุคคลประเภทใดละอวิชชาได้เด็ดขาด ?
ตอบ
ได้แก่ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ ฯ
พระอรหันต์ละอวิชชาได้เด็ดขาด ฯ
๖.
ชิวหาวิญญาณและกายวิญญาณ เกิดขึ้นเพราะอาศัยอะไร ?
ตอบ
ชิวหาวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยลิ้นกับรส
กายวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยกายกับโผฏฐัพพะ ฯ
๗.
มัจจุมารได้แก่อะไร ? ได้ชื่อว่าเป็นมารเพราะเหตุไร ?
ตอบ
ได้แก่ความตาย ฯ
ชื่อว่าเป็นมาร เพราะเมื่อตาย บุคคลย่อมหมดโอกาสที่จะทำความดีอีกต่อไป ฯ
๘.
บทว่า “พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสดีแล้ว” พระธรรมนั้น หมายถึงอะไร ?
ตอบ
หมายถึง ปริยัติธรรมและปฏิเวธธรรม ฯ
๙.
บทว่า อรหํ ที่แปลว่า เป็นผู้หักกำแห่งสังสารจักร กำแห่งสังสารจักรนั้น ได้แก่อะไร ?
ตอบ
ได้แก่อวิชชา ตัณหา อุปาทาน และกรรม ฯ
๑๐.
พระสงฆ์ปฏิบัติอย่างไร จึงได้ชื่อว่า อุชุปฏิปนฺโน เป็นผู้ปฏิบัติตรง ?
ตอบ
คือไม่ปฏิบัติลวงโลก ไม่มีมายาสาไถย ประพฤติซื่อตรงต่อพระศาสดาและเพื่อนสาวกด้วยกัน ฯ