ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท
สอบในสนามหลวง
วันจันทร์ ที่ ๖ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๐
สอบในสนามหลวง
วันจันทร์ ที่ ๖ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๐
,
๑.
ปฏิสันถาร มีอะไรบ้าง ? มีประโยชน์อย่างไร ?
ตอบ
ปฏิสันถาร มี
๑. อามิสปฏิสันถาร ต้อนรับด้วยสิ่งของ
๒. ธัมมปฏิสันถาร ต้อนรับโดยธรรม ฯ
มีประโยชน์อย่างนี้ คือ
๑. เป็นอุบายสร้างความสามัคคีและยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน
๒. เป็นการรักษาไมตรีจิตระหว่างกันและกันให้มั่นคงยิ่งขึ้น ฯ
๒.
การพิจารณาสังขารโดยไตรลักษณ์ จัดเป็นกัมมัฏฐานอะไร ? มีประโยชน์อย่างไร ?
ตอบ
จัดเป็นวิปัสสนากัมมัฏฐาน ฯ
มีประโยชน์ คือทำให้รู้สภาพตามเป็นจริงแห่งสังขารว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา แล้วเกิดความเบื่อหน่ายในสังขารเหล่านั้น ฯ
๓.
ปาฏิหาริย์มีอะไรบ้าง ? ทำไมจึงยกย่องอนุสาสนีปาฏิหาริย์ว่าอัศจรรย์ ?
ตอบ
มี ๓ อย่าง คือ
๑. อิทธิปาฏิหาริย์ ฤทธิ์เป็นอัศจรรย์
๒. อาเทสนาปาฏิหาริย์ รู้ใจเป็นอัศจรรย์
๓. อนุสาสนีปาฏิหาริย์ คำสอนเป็นอัศจรรย์ ฯ
เพราะอาจจูงใจให้คล้อยตาม ละชั่วทำดี ถึงขั้นบรรลุมรรคผลนิพพานเป็นที่สุด ฯ
๔.
ทิฏฐิ ความเห็นผิด ท่านเรียกว่า โอฆะ โยคะ อาสวะ เพราะเหตุใด ?
ตอบ
เรียกว่า โอฆะ เพราะเป็นดุจกระแสน้ำอันท่วมใจสัตว์
เรียกว่า โยคะ เพราะประกอบสัตว์ไว้ในภพ
เรียกว่า อาสวะ เพราะเป็นสภาพหมักหมมอยู่ในกระแสจิต ฯ
๕.
ปัญจขันธ์ พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นมาร มีอธิบายว่าอย่างไร ?
ตอบ
ปัญจขันธ์นั้น บางทีทำความลำบาก บางทีทำให้เกิดความเบื่อหน่าย จนถึงฆ่าตัวตายก็มีฯ
๖.
ในวิมุตติ ๕ วิมุตติอย่างไหนเป็นโลกิยะ อย่างไหนเป็นโลกุตระ ?
ตอบ
ตทังควิมุตติ และวิกขัมภนวิมุตติ จัดเป็นโลกิยะ
ส่วนสมุจเฉทวิมุตติ ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ และนิสสรณวิมุตติ จัดเป็นโลกุตระ ฯ
๗.
บทว่า อรหํ ที่แปลว่า เป็นผู้หักกำแห่งสังสารจักรนั้น กำแห่งสังสารจักร ได้แก่อะไร ?
ตอบ
ได้แก่อวิชชา ตัณหา อุปาทาน และกรรม ฯ
๘.
พระสงฆ์ ในบทสังฆคุณ ๙ ท่านหมายเอาพระสงฆ์เช่นไร ? คำว่า “อุชุปฏิปนฺโน เป็นผู้ปฏิบัติตรง” คือปฏิบัติเช่นไร ?
ตอบ
หมายถึงสาวกผู้บรรลุโสดาปัตติมรรคขึ้นไป ฯ
คือไม่ปฏิบัติลวงโลก ประพฤติตรง ไม่อำพรางความในใจ ฯ
๙.
บารมี คืออะไร ? ทำอย่างไร เรียกว่าอธิษฐานบารมี ?
ตอบ
คือปฏิปทาอย่างยิ่งยวด เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด ฯ
ตั้งใจเด็ดเดี่ยว วางจุดหมายแล้วดำเนินตามนั้นอย่างแน่วแน่ เรียกว่า อธิษฐานบารมี ฯ
๑๐.
ในกรรม ๑๒ อุปัตถัมภกกรรมกับอุปปีฬกกรรม ทำหน้าที่ต่างกันอย่างไร ?
ตอบ
อุปัตถัมภกกรรม ทำหน้าที่สนับสนุนผลแห่งชนกกรรม
อุปปีฬกกรรม ทำหน้าที่บีบคั้นผลแห่งชนกกรรม ฯ