วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นโท ๒๕๕๙

เจโตวิมุตติ คือผู้ได้บรรลุฌานก่อนแล้วบำเพ็ญวิปัสสนาต่อ ส่วนปัญญาวิมุตติ คือผู้บรรลุด้วยการบำเพ็ญวิปัสสนาล้วน อีกนัยหนึ่ง เรียกเจโตวิมุตติเพราะพ้นจากราคะ เรียกปัญญาวิมุตติเพราะพ้นจากอวิชชา ฯ

อริยบุคคล ๗ เบื้องต้นชื่อว่าพระเสขะ เพราะยังต้องปฏิบัติเพื่อบรรลุมรรคผลเบื้องสูง ฯ

ราคะ โลภะ อิสสา เป็นกิเลสกาม ส่วนกลิ่น รส เป็นวัตถุกาม ฯ

โสดาบัน แปลว่า ผู้แรกถึงกระแสพระนิพพาน ฯ

เรียกว่า อกุศลวิตก ฯ

ได้แก่ความตาย ฯ

คือพื้นเพอัธยาศัยของบุคคลที่แสดงออกมาตามปกติเป็นประจำ ฯ

ชื่อว่าอนุสัย เพราะเป็นกิเลสละเอียด นอนเนื่องอยู่ในสันดาน ไม่ปรากฏ ต่อเมื่อมีอารมณ์มายั่วจึงปรากฏขึ้น

มีความหมายได้ ๔ อย่าง ฯ คือ

อโหสิกรรม คือกรรมให้ผลสำเร็จแล้วเลิกให้ผล เปรียบเหมือนพืชสิ้นยาง เพาะไม่ขึ้น