วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นโท ๒๕๕๒

เรียกอีกอย่างว่า มูลกัมมัฏฐาน ฯ มีเกสา ผม, โลมา ขน, นขา เล็บ, ทันตา ฟัน และตโจ หนัง ฯ เป็นได้ทั้งสมถะและวิปัสสนา ฯ

เป็นลักษณะของสังขตธรรม ฯ มีลักษณะเช่นนั้น คือเมื่อสัตว์บุคคลเกิดมาแล้ว ก็เป็นความเกิดขึ้น ต่อมาก็เจริญเติบโตผ่านวัยทั้ง ๓ ก็เป็นความตั้งอยู่ เมื่อตาย ก็เป็นความดับไป ฯ

พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก ฯ

รู้ชัดตามจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา เหล่านี้อาสวะ นี้เหตุเกิดอาสวะ นี้ความดับอาสวะ นี้ทางไปถึงความดับอาสวะ เมื่อรู้เห็นอย่างนี้ จิตพ้นแล้วจากกามาสวะ ภวาสวะ อวิชชาสวะ ฯ

มี ๖ ชั้น ฯ ได้แก่

กำ ได้แก่อวิชชา ตัณหา อุปาทาน กรรม ฯ

ความเป็นสิ่งที่ผิด ฯ มี

สังโยชน์คือกิเลสอันผูกใจสัตว์ไว้ ฯ

ได้แก่วัตรพิเศษอย่างหนึ่ง เป็นอุบายขัดเกลากิเลสและเป็นไปเพื่อความมักน้อยสันโดษ ฯ