วิชาธรรมวิภาค นักธรรมชั้นโท ๒๕๔๙

คือกัมมัฏฐานเดิม ได้แก่เกสา โลมา นขา ทันตา ตโจ ที่อุปัชฌาย์สอนก่อนบรรพชา ฯ ถ้าเพ่งกำหนดให้จิตสงบด้วยภาวนา จัดเป็นอารมณ์ของสมถะ ถ้ายกขึ้นพิจารณาแยกออกเป็นส่วน ๆ ฯ ให้เห็นตามความเป็นจริงโดยสามัญลักษณะ จัดเป็นอารมณ์ของวิปัสสนา ฯ

คือการต้อนรับผู้มาเยือนด้วยการปราศรัยหรือด้วยของต้อนรับตามสมควร ฯ มี ๒ อย่าง คือ

กามวิตก ทำใจให้เศร้าหมอง ให้มัวเมาในกาม แก้ด้วยกายคตาสติและอสุภกัมมัฏฐาน

ต่างกันโดยวิธีแผ่ คือแผ่โดยเจาะจงตัวก็ดี โดยไม่เจาะจงตัวก็ดี แต่ยังจำกัดหมู่นั้นหมู่นี้จัดเป็นพรหมวิหาร ถ้าแผ่โดยไม่เจาะจงไม่จำกัด จัดเป็นอัปปมัญญา ฯ

คือของทำบุญ ฯ มีกัลยาณธรรมของทายกหรือปฏิคาหกฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง เป็นเครื่องหมายให้รู้ว่าบริสุทธิ์และมีความเป็นผู้ทุศีลและอธรรม ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นเครื่องหมายว่าไม่บริสุทธิ์ ฯ

คือสิ่งที่ล้างผลาญความดี ชักนำสู่บาปอกุศล จนถึงปิดกั้นไม่ให้เข้าใจสรรพสิ่งตามเป็นจริง

บทว่า เอหิปัสสิโก ฯ

ปฏิปทาอันยิ่งยวด หรือคุณธรรมที่ประพฤติอย่างยิ่งยวด เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด ฯ

เพื่อเป็นอุบายขัดเกลากิเลส และเป็นไปเพื่อความมักน้อยสันโดษ ฯ