ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง
วันพฤหัสบดี ที่ ๒๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๕
สอบในสนามหลวง
วันพฤหัสบดี ที่ ๒๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๕
,
๑.
พระพุทธเจ้าทรงสอนธรรมอะไรไว้สำหรับคุ้มครองโลก ?
ตอบ
ทรงสอนไว้ ๒ คือ
๑. หิริ ความละอายต่อบาป
๒. โอตตัปปะ ความเกรงกลัวต่อผลบาป ฯ
๒.
คำต่อไปนี้มีความหมายว่าอย่างไร?
๑. สัมปชัญญะ
๒. กตัญญูกตเวที
๓. กายทุจริต
๔. มาตาปิตุอุปัฏฐาน
๕. ปุพเพกตปุญญตา
ตอบ
๑. สัมปชัญญะ หมายถึง ความรู้ตัว
๒. กตัญกตเวที หมายถึง บุคคลผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้ว และตอบแทน
๓. กายทุจริต หมายถึง ความประพฤติชั่วทางกาย
๔. มาตาปิตุอุปัฏฐาน หมายถึง การบำรุงมารดาบิดาของตนให้เป็นสุข
๕. ปุพเพกตปุญญตา หมายถึง ความเป็นผู้ได้ทำความดีไว้ในในปางก่อน ฯ
๓.
การสำรวมอินทรีย์ ได้แก่การกระทำอย่างไร? เมื่อกระทำเช่นนั้นแล้วจะได้รับประโยชน์อะไร?
ตอบ
การสำรวมอินทรีย์ ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ยินดี ยินร้าย เมื่อเห็นรูป ได้ยินเสียง ดมกลิ่น ลิ้มรส กายสัมผัส รู้ธรรมารมณ์ ฯ
ได้ประโยชน์ คือ ไม่เกิดความยินดีไม่เกิดความยินร้าย ในเวลาเห็นรูปได้ยินเสียงเป็นต้นฯ
๔.
ผู้จะดำรงความยุติธรรมไว้ได้ ต้องประพฤติอย่างไรบ้าง?
ตอบ
ต้องประพฤติดังนี้
๑. ไม่ลำเอียงเพราะรักใคร่กัน อันเรียกว่า ฉันทาคติ
๒. ไม่ลำเอียงเพราะไม่ชอบกัน อันเรียกว่า โทสาคติ
๓. ไม่ลำเอียงเพราะเขลา อันเรียกว่า โมหาคติ
๔. ไม่ลำเอียงเพราะกลัว อันเรียกว่า ภยาคติ ฯ
๕.
คิดอย่างไรเรียกว่าพยาบาท ? คิดอย่างนั้นเกิดโทษอะไร ?
ตอบ
คิดปองร้ายผู้อื่น ฯ เกิดโทษคือปิดกั้นจิตใจไม่ให้บรรลุความดี ฯ
๖.
สัมมาวายามะ เพียรชอบ คือเพียรอย่างไร ?
ตอบ
เพียรในที่ ๔ สถาน (สัมมัปปธาน ๔) คือ
๑. เพียรระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้น
๒. เพียรละบาปี่เกิดขึ้นแล้ว
๓. เพียรให้กุศลเกิดขึ้น
๔. เพียรรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้ว ฯ
๗.
โลกธรรม ๘ มีอะไรบ้าง ?
ตอบ
คือ
๑.มีลาภ
๒.ไม่มีลาภ
๓.มียศ
๔.ไม่มียศ
๕.นินทา
๖.สรรเสริญ
๗.สุข
๘.ทุกข์ ฯ
คิหิปฏิบัติ
๘.
ตระกูลอันมั่งคั่งจะตั้งนานไม่ได้ เพราะเหตุอะไร ?
ตอบ
เพราะเหตุ ๔ อย่าง คือ
๑. ไม่แสวงหาพัสดุที่หายแล้ว
๒. ไม่บูรณะพัสดุที่คร่ำคร่า
๓. ไม่รู้จักประมาณในการบริโภคสมบัติ
๔. ตั้งสตรีหรือบุรุษทุศีลให้เป็นแม่เรือนพ่อเรือน ฯ
๙.
การอยู่ครองเรือนนั้น ควรมีธรรมอะไร ? อะไรบ้าง ?
ตอบ
ควรมีฆราวาสธรรม ๔ ฯ คือ
๑. สัจจะ ความสัตย์ซื่อต่อกัน
๒. ทมะ การรู้จักข่มจิตของตน
๓. ขันติ ความอดทน
๔. จาคะ การสละให้ปันสิ่งของของตนแก่คนที่ควรให้ปัน ฯ
๑๐.
มารดาบิดาได้เลี้ยงดูบุตรธิดาแล้ว บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อท่านอย่างไร ?
ตอบ
๑. ท่านได้เลี้ยงมาแล้ว เลี้ยงท่านตอบ
๒. ช่วยทำกิจของท่าน
๓. ดำรงวงศ์สกุล
๔. ประพฤติตนให้เป็นคนควรรับทรัพย์มรดก
๕. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทำบุญอุทิศให้ท่าน ฯ