วิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท ๒๕๔๙

ถ้าละเมิดบ้าง ย่อมเสียหายน้อย ถ้าละเมิดเป็นนิตย์ ธรรมเนียมย่อมเสื่อม ภิกษุจะแตกเป็น ๒ พวก คือเคร่งและไม่เคร่ง ฯ

เรื่องว่า ในฤดูหนาวทรงให้ลองห่มจีวรผืนเดียวอยู่กลางแจ้ง พบว่าทนได้เพียงยามหนึ่ง ถ้าตลอดราตรีต้อง ๓ ชั้นจึงพอทนได้ จึงอนุญาตสังฆาฏิ ๒ ชั้นกับอุตตราสงค์ชั้นเดียว เป็น ๓ ชั้น ฯ

ทรงสั่งสอนว่า ภิกษุทั้งหลาย มารดาและบิดาของเธอทั้งหลายไม่มี ถ้าพวกเธอจะไม่พยาบาลกันเอง ใครเล่าจะพยาบาลพวกเธอ ภิกษุใดปรารถนาจะอุปัฏฐากเรา ขอให้ภิกษุนั้นพยาบาลภิกษุไข้เถิด ฯ

เป็นเหตุให้ภิกษุมีความประพฤติสม่ำเสมอ เช่นนุ่งห่มแบบเดียวกัน ถ้าไม่ใช้ก็ต้องมีวิธีใหม่ไม่เช่นนั้นจะค่อย ๆ สาบสูญจนไม่เหลืออะไร เมื่อถึงเวลานั้นพระสงฆ์ก็ไม่ต่างจากชาวบ้าน ฯ

พึงพินทุผ้าสังฆาฏิผืนใหม่ว่า อิมํ พินฺทุกปฺปํ กโรมิ เราทำหมายด้วยจุดนี้ แล้วปัจจุทธรณ์คือยกเลิกผ้าสังฆาฏิเก่าว่า อิมํ สงฺฆาฏิํ ปจฺจุทฺธรามิ เรายกเลิกผ้าสังฆาฏิผืนนี้ จากนั้นอธิษฐานผ้าสังฆาฏิผืนใหม่ว่า อิมํ สงฺฆาฏิํ อธิฏฺฐามิ เราอธิษฐานผ้าสังฆาฏิผืนนี้ ฯ